Porębski
Dlaczego tachograf jest ważny w transporcie drogowym?

Transport drogowy jest jednym z głównych filarów gospodarki, stąd też wprowadzenie systemu kontroli pracy kierowców jest szczególnie istotne. W tym celu stosowane są tachografy, dzięki którym możliwy jest monitoring pojazdów. Na przestrzeni lat zmieniła się ich funkcjonalność, co czyni je prostszymi w obsłudze i niezawodnymi. Dlaczego tachograf jest ważny w transporcie drogowym?

Co to jest tachograf?

Tachograf to urządzenie pomiarowe, które zawiera w sobie wiele funkcji. Najważniejszymi z nich jest prędkościomierz oraz zegar. Przyrząd ten jest przede wszystkim wykorzystywany do rejestrowania przejechanej przez wyposażony w niego pojazd trasy, jego chwilowej prędkości oraz podejmowanej przez kierowcę aktywności.

W przypadku ostatniego monitorowanego parametru chodzi o okres jazdy i innej pracy, dyżuru, to znaczy oczekiwania, oraz odpoczynku. Tachograf jest urządzeniem, które jest w stanie zapamiętać dane przez okres 356 dni i pracuje w określonym trybie, który uzależniony jest od zainstalowanej w nim karty – kierowcy, firmowej, kontrolnej lub warsztatowej.

Istnieją dwa rodzaje tachografów, to znaczy cyfrowe, w których dane zapisywane są w pamięci wewnętrznej oraz na zewnętrznych kartach chipowych, oraz analogowe – w tych modelach dane rejestrowane są na woskowanych dyskach papierowych. Każde państwo członkowskie Unii Europejskiej ma obowiązek wydawania kart elektronicznych do tachografów cyfrowych – w Polsce odpowiedzialna jest za to Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A.

Rodzaje tachografów

Pierwszymi tachografami były modele analogowe, które do rejestracji danych wykorzystywały papierowe tarcze, na których specjalnym ołówkiem rysowały linie. W ten sposób sprzęt monitorował wykonywane przez kierowcę czynności, takie jak jazda, inna praca, dyspozycja czy pauza. W przeciągu lat tachografy były unowocześniane, jednak mimo to obecnie zostały niemal w całości wyparte przez modele cyfrowe.

Aby korzystać z tachografu cyfrowego konieczne jest posiadanie karty kierowcy. Jest to imienny dokument, niezbędny do ich poprawnej obsługi, ponieważ to na niej zapisywane są dane z zakresu czasu pracy. Aktualnie najbardziej nowoczesnymi urządzeniami są inteligentne tachografy, które, poza podstawowymi funkcjami, wyposażone są również w moduł geolokalizacji satelitarnej.

To jednak nie koniec innowacji, ponieważ już w połowie 2025 roku na rynku mają pojawić się inteligentne tachografy 2-giej generacji. Dzięki nim możliwa będzie automatyczna rejestracja przekroczenia granicy kraju – aktualnie kierowcy muszą robić to samodzielnie.

Zastosowanie i obsługa tachografów

Umiejętność korzystania z tachografu jest wymagana przez każdego kierowcę, ponieważ każdy błąd w obsłudze sprzętu może wiązać się z konsekwencjami w postaci wielotysięcznych kar – nałożonych zarówno na kierowcę, jak i przedsiębiorstwo, dla którego pracuje. Problemem jest tu fakt, że ośrodki szkolenia kierowców nie przykładają wystarczającej wagi do przeszkolenia w zakresie obsługi tachografów.

Obsługa urządzenia pomiarowego nie jest skomplikowana, a największe trudności sprawia rozpoczęcie dnia w tachografie cyfrowym i wpis manualny. Dużym problemem jest też nieznajomość niektórych funkcji. Bardzo istotne jest więc zwiększenie świadomości kierowców poprzez wprowadzenie szkoleń dodatkowych, bardzo często organizowanych przez przewoźników.

W jakich pojazdach konieczne są tachografy?

Nie każdy pojazd zarejestrowany na terenie Unii Europejskiej objęty jest obowiązkiem zainstalowania tachografu. Jest on koniecznym elementem wyposażenia większości ciężarówek oraz autobusów, jednak nie muszą być zainstalowane w takich środkach lokomocji jak:

  • pojazdy przeznaczone do przewozu nie więcej niż 9 osób;
  • pojazdy sił zbrojnych;
  • pojazdy przeznaczone do przewozów towarów wyłącznie w celach prywatnych;
  • pojazdy przeznaczone do przewozu osób na liniach regularnych, na których przebieg dzienny nie przekracza 50 km;
  • pojazdy przeznaczone do przewozu rzeczy, gdy maksymalna masa pojazdu nie przekracza 3,5 tony;
  • pojazdy wyspecjalizowane, które służą jako pomoc drogowa;
  • pojazdy o maksymalnej dopuszczalnej prędkości 30 km/h;
  • pojazdy do nauki jazdy, jeżeli służą wyłącznie do tego celu.

Jeżeli środek lokomocji, na który nałożony jest obowiązek posiadania tachografu, nie posiada go, na właściciela pojazdu mogą zostać nałożone wysokie kary pieniężne.

Kary za nieposiadanie tachografu

Tachograf jest urządzeniem pomiarowym wykorzystywanym od wielu lat, które musi znaleźć się przede wszystkim w samochodach ciężarowych i autobusach. Złamanie tego obowiązku grozi karami pieniężnymi w wysokości od kilku do kilkunastu tysięcy złotych, które nałożone są zazwyczaj na właściciela określonej firmy transportowej.

Grzywna może być nałożona nie tylko za brak tachografu w pojeździe, ale także w przypadku, gdy urządzenie jest niesprawne, kierowca korzysta z niego w niewłaściwy sposób bądź nie jest odpowiednio skalibrowane. Karze podlega także manipulowanie w działaniu tachografu za pomocą wykorzystania różnego rodzaju włączników czy stosowania przez niektórych kierowców magnesów neodymowych, które instalowane są na impulsatorze skrzyni biegów i w konsekwencji symulują postój pojazdu w trakcie rzeczywistej jazdy.

Stosowanie wysokich kar pieniężnych ma na celu uświadomienie kierowcom i przewoźnikom, jak ważne jest używanie tachografów. Za ich sprawą odpowiednie służby mają sposobność bieżącego kontrolowania przewozów rzeczy oraz osób, a także skutecznego wykrywania i przeciwdziałania łamania przepisów, które dotyczą dopuszczalnie maksymalnego czasu pracy. Taka kontrola ogranicza niebezpieczeństwo na drogach.

Na czym polega serwis tachografu?

Firmy transportowe mają obowiązek stosowania tachografów w swoich pojazdach, które muszą być właściwie skalibrowane i zalegalizowane, co wynika z Rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1360/2002 oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Obie te czynności – to znaczy kalibracja i legalizacja – nazywane są serwisem tachografów.

Pierwsza z czynności polega na aktualizacji parametrów pojazdu, druga zaś potwierdza, że urządzenie jest legalne. Stosowanie tachografów jest obowiązkowe w krajach Unii Europejskiej, Szwajcarii i Wielkiej Brytanii. Muszą być w nie wyposażone samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej, która przekracza 3,5 tony.

Serwis tachografów obejmuje sprawdzenie urządzenia, jego instalację i ewentualną naprawę, a także kalibrację i legalizację. Czynności te należy przeprowadzić w ciągu 14 dni od daty rejestracji pojazdu, a następnie najlepiej co dwa lata. Serwis tachografów obejmuje nie tylko kontrolę urządzenia pod kątem poprawności jego działania, ale także potwierdza dostosowanie sprzętu do pojazdu.

Serwis polega także na określeniu parametrów tachometru, takich jak numer rejestracyjny, VIN, VRN, kod rejestrującego państwa, czas UTC, ustawienie prędkości oraz wielkości opon, a także wartość licznika kilometrów. Serwis tachometrów mogą przeprowadzić warsztaty, które posiadają stosowne uprawnienia. Dowodem wykonania usługi jest tabliczka instalacyjna oraz zastosowanie plomby zabezpieczającej.

Brak kalibracji i legalizacji tachografu grozi nałożeniem szeregu kar finansowych i prawnych. Zalicza się do nich nałożenie mandatu na kierowcę oraz ukaranie właściciela pojazdu grzywną. Warto też wiedzieć, że nieprawidłowe korzystanie z tachografu, jego modyfikacja czy celowe uszkodzenie w celu uniknięcia kontroli może doprowadzić do odebrania prawa do wykonywania zawodu kierowcy i nałożenia wysokich kar finansowych.

Za okresowe przeprowadzenie kalibracji tachografu odpowiedzialny jest pracodawca. W przypadku kontroli, podczas której wykryte zostaną nieprawidłowości w działaniu urządzenia, kary mogą zostać nałożone także na kierowcę, przewoźnika oraz osobę odpowiedzialną za flotę lub właściwe użytkowanie pojazdów w firmie.

W Porębski Transport&Logistic zajmujemy się serwisem tachometrów, dokładnie sprawdzając funkcjonalność urządzeń i wykonując ich kalibrację. Posiadamy stosowne uprawnienia do wykonywania tych czynności – serdecznie zapraszamy do kontaktu.

menu-circlecross-circle